Thursday, April 9, 2026

1062 Thượng Đức: Tiếng nghẹn không thành lời (Phạm Sơn Liêm)

 


07/4/2026

1062

Chúng Tôi Chết Vì Bị Bỏ Rơi.

Mỗi chữ viết ra… không còn là mực.

Là máu. Rịn ra từ lồng ngực… từng giọt… từng giọt.

1062… không còn là một cao điểm.

Nó là một vết thương.

Mà cả một quốc gia… không bao giờ cầm máu được.

 

Đỉnh 1062.

Một cái tên khô khốc… như một con số vô hồn trên bản đồ.

Nhưng bước chân vào đó… mới biết… nó là một cái bẫy.

Nó dựng đứng.

Đất không phải đất, là đá.

Đá không phải đá, là những mảng xương núi sắc như dao.

Cây rừng không xanh.

Nó cháy sém.

Trơ trụi.

Những thân cây cụt đầu, cháy đen như những cánh tay gãy… giơ lên trời mà không kịp kêu cứu.

Đường lên… không có đường.

Chỉ là những vệt bùn trộn máu… kéo dài theo dấu chân người… rồi mất hút.

Ban ngày… sương vẫn không tan. Nó quấn chặt lấy mặt người… dính vào da… Như muốn bóp nghẹt từng hơi thở.

Ban đêm… Trời thấp xuống.

Thấp đến mức tưởng như đưa tay là chạm vào một cái gì đó… lạnh… và chết.

Không có chim.

Không có tiếng côn trùng.

Chỉ có… tiếng gió.

Nhưng gió ở đây… không thổi.

Nó rít. Luồn qua khe đá.. xuyên qua những hốc bom…

Phát ra thứ âm thanh… giống như tiếng ai đó đang khóc… mà đã cạn hơi.

Dưới chân đồi…

Những hố pháo chồng lên nhau. Hố mới… lấp lên hố cũ.

Không còn phân biệt đâu là đất… đâu là thịt người.

Có chỗ… một mảnh áo trận còn dính lại trên cành cây.

Bay lật phật.Như một lá cờ… không còn ai giữ.

Có chỗ…

một chiếc nón sắt… lật ngửa.

Hứng nước mưa.

Bên trong… là màu đỏ đã khô lại… thành nâu đen.

Mùi… không phải mùi rừng.

Là mùi thuốc súng. Mùi bùn

Và một thứ mùi tanh…

ngọt…

đặc quánh…

không thể lẫn đi đâu được.

Mùi của người… đã nằm xuống.

Gió lùa qua…

kéo theo một âm thanh lạo xạo. Không phải lá. Mà là…

xương vụn… bị giẫm nát dưới chân.

Ở đó…

người ta không nói chuyện lớn. Không phải vì sợ địch nghe.

Mà vì…

cái không gian này… nó nuốt hết âm thanh.

Tiếng người… ra khỏi miệng…

lập tức bị bóp nghẹt lại…

giống như chưa từng tồn tại.

Và chính trên cái đỉnh đồi đó…

một quốc gia… đã bắt đầu nghẹn lại.

Sương trên đỉnh núi hôm đó… không trắng.

Nó xám.

Đục.

Đặc lại như khói súng… như hơi người chết chưa kịp tan.

Dưới lớp sương ấy… là người.

Những người lính.

Những thằng con trai… còn chưa kịp sống hết tuổi hai mươi.

Họ bò.

Bằng tay.

Bằng móng.

Bằng cả phần thịt đang rách ra từng mảng.

Không phải để tiến.

Mà để không chết ngay lập tức.

Trận Thường Đức… không phải trận đánh. Nó là cái máy xay.

Nó nghiền xương.

Nó ép máu.

Nó nuốt chửng cả lòng tin.

Và ở phía sau…

Không phải hậu phương.

Là một khoảng trống.

Một sự im lặng… lạnh hơn cả nòng súng địch.

Máy truyền tin… rè… rè…

“Đông Sơn! Đây Thẩm Quyền! Cho tôi xin pháo!

Nó tràn ngập rồi!

Pháo đâu?! Trả lời tôi!!”

Im lặng. Chỉ có tiếng nhiễu.

Như tiếng một thứ gì đó… đang gãy.

“Thẩm Quyền… nghe rõ…

Lệnh trên… tiết giảm đạn…

Mỗi khẩu… hai quả…

Không có không yểm…

…Tự lo…”

“TỰ LO?!” Tiếng hét bật ra.

Không còn là giọng người.

“Anh nói tụi tôi tự lo bằng cái gì?! Bằng xác người hả?!

Anh em tôi… nát hết rồi…

Chết… mà còn không có đạn để bắn trả!!”

Tắt.

Không ai trả lời nữa.

Không phải vì không nghe.

Mà vì… không còn ai muốn trả lời.

Đỉnh 1062… lúc đó…

Không còn địch hay ta. Chỉ còn… Những người bị bỏ lại.

 

Nha Kỹ Thuật.

Những toán đi vào lòng địch… như đi vào miệng huyệt. Họ không sợ chết.

Chưa bao giờ sợ. Nhưng cái làm họ chết nghẹn…

Là biết mình sẽ chết… mà không có một bàn tay nào kéo lại.

“Trưởng toán… đi rồi…”

“Ừ…”

“Nó chết… tay vẫn nắm cái băng đạn rỗng…”

“…biết…”

“Trực thăng… có lên không?”

Một khoảng lặng dài. Dài đến mức… nghe được cả tiếng tim mình đập yếu dần.

“Không.”

“Tại sao?”

“…Vì mình… bị bỏ rồi.”

Không ai khóc.

Không phải vì không đau.

Mà vì… không còn nước mắt.

Cái đau lúc này… không ra ngoài được nữa.

Nó mắc lại ở cổ.

Nghẹn.

Cứng.

Như một cục đá. Nuốt không trôi. Nói không ra.

Xa xa… Pháo vẫn dội. Địch vẫn tràn. Đất vẫn rung.

Nhưng cái giết họ… không phải là những thứ đó.

Mà là cái cảm giác…

mình không còn thuộc về bất cứ ai nữa.

Một quốc gia… lúc đó…

Cũng giống như họ.

Bị bóp cổ.

Bị trói tay.

Bị ép đứng nhìn… chính mình bị xẻ thịt.

Không phải không chiến đấu.

Mà là không được phép chiến đấu đến cùng.

Không phải không còn người.

Mà là người bị biến thành con số.

Không phải thua.

Mà là… bị buộc phải thua.

“Ê…”

“Gì…”

“Nếu sống sót… mày về… mày nói giùm tao…”

“Nói gì…”

“…Nói tụi này… không bỏ chạy…”

“…Biết rồi…”

“…Nói tụi này… chết… không phải vì hèn…”

“…Biết rồi…”

“…Mà vì… bị bỏ…”

Không ai trả lời nữa.

Không phải vì không muốn.

Mà vì… Người kia… đã tắt.

 

1062.

Tên gọi đó… không phải để nhớ.

Mà để… không quên.

Không quên những người đã chết… mà không được gọi tên.

Không quên những tiếng cầu cứu… bị chặn lại giữa không trung.

Không quên một thời…mà lòng quả cảm bị khóa lại… bằng chữ ký của những kẻ không có mặt trên chiến trường.

Họ nằm lại.

Không bia.

Không mộ.

Không một lời tiễn.

Chỉ có đất. Và mùi máu.

Và một nỗi uất… không tan.

Nếu có linh hồn…

Thì chắc họ vẫn còn ở đó.

Lang thang trong sương.

Không phải để hù dọa ai.

Mà để hỏi… một câu… chưa từng có lời đáp:

“Tại sao… tụi tôi phải chết… như vậy?”

1062…

Không phải là quá khứ. Nó là một vết cắt… còn đang rỉ máu…

trong tim của cả một dân tộc.

PHẠM SƠN LIÊM

oOo

 

DAVID DINH

Bài này có lẽ chỉ những người lính tác chiến , của vùng 1 chiến thuật mới cảm nhận được, thế nào là: sống chết trong sự cô đơn và chiến đấu từ góc chân tường !

Mặc dù tôi chưa hề biết 1062 , nhưng tôi cũng từng sống ở Barbara (Quảng Trị ) , cũng cảm nhận phần nào tâm trạng của những chiến hữu nơi 1062 (Quảng Nam ) , hàng năm cứ đến tháng 3 là lại hồi tưởng ! Lại xót xa cho thân phận mình và các chiến hữu của mình, mắt lại cay xè , nhất là nhớ lại chiến hữu đã nắm xuống thay cho mình, khi mình có việc gì đó phải có người thay thế và đã ra đi mãi mãi !!!

Phải chăng đây là (hội chứng cho những người tham gia chiến tranh?)có lẽ cũng có một số ít người dân thông cảm được cho chúng tôi , hy vọng thế

MINH HỒNG ĐOÀN

Trận Thường Đức 1062

8/74

Đơn vị Trừ Bị liên đoàn 915 Diện Địa Tiểu Khu QNam. / Tiểu Đoàn 101 BKTH Diều Hâu của mình đóng quân ở Ba Khe

Cách 1062 / 7 Km chim bay hướng Tây Bắc…

SOURCE:

https://www.baoquocdan.org/2026/04/1062-thuong-uc-tieng-nghen-khong-thanh.html

 

 

Saturday, March 21, 2026

Phạm Sơn Liêm: Họ Vẫn Sống - Dù Đã Thua Một Cuộc Chiến

 


Sau tháng Tư năm 1975, chiến tranh khép lại trên bản đồ.

Nhưng trong thân thể nhiều người lính cũ của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, chiến tranh chưa từng chịu lui binh.

Họ sống giữa những con đường mang tên mới.

Sống giữa những khẩu hiệu mới.

Sống giữa những người từng đứng bên kia chiến tuyến, nay là “bên thắng cuộc”.

Và họ sống… bằng cách của mình.

Những bước chân không còn nguyên vẹn

Buổi sáng ở một góc chợ nhỏ, tôi gặp ông Tư.

Một chân cụt ngang gối, ống quần xếp gọn, chống nạng gỗ đã mòn tay cầm.

Ông trải xấp vé số ra tấm nylon.

“Chú mua giùm tôi tờ, lấy hên,” ông cười.

Nụ cười hiền, nhưng mắt sâu như đáy giếng.

Tôi hỏi nhỏ:

— Chân chú… mất hồi nào?

Ông nhìn xuống phần chân không còn đó.

— Năm bảy hai. Quảng Trị. Bị pháo. Lúc đó tưởng chết rồi. Ai dè còn sống để bán vé số.

Ông nói như kể chuyện của ai khác. Không oán, không kể công.

Một người khách trẻ bước lại, cầm tờ vé số, lẩm bẩm:

— Thời đó mấy ông thua mà.

Ông Tư cười nhẹ:

— Ờ, thua. Nhưng lúc đó tôi đâu có nghĩ chuyện thắng thua. Tôi nghĩ tới thằng bạn nằm bên cạnh, máu chảy ướt áo.

Câu nói rơi xuống, không nặng, mà chìm.

Dưới gầm cầu, có một đời lính

Có những người không bán vé số.

Họ sửa xe lề đường.

Chiếc hộp đồ nghề cũ.

Cái bơm tay xì xì.

Tấm bảng viết nguệch ngoạc: “Vá xe – 10.000”.

Anh Ba cụt một tay. Tay còn lại đầy dầu nhớt.

Một đứa nhỏ hỏi:

— Chú ơi, sao chú mất tay?

Anh Ba ngẩng lên, nhìn dòng xe chạy ngược xuôi.

— Hồi trẻ chú nghịch dại.

Tôi biết anh không muốn nói.

Sau này anh kể riêng:

— Trận đó tôi ôm máy truyền tin. Đạn cối rơi. Tỉnh dậy thì tay không còn. Thằng truyền tin phụ chết ngay bên cạnh.

Tôi hỏi:

— Anh có buồn không?

Anh im lặng lâu lắm.

— Buồn gì nữa. Còn sống là may. Có người còn không có mộ.

Sống giữa kẻ chiến thắng

Có những ngày lễ lớn, cờ đỏ treo kín phố.

Những đoàn diễu hành đi qua.

Loa phóng thanh kể về “ngày toàn thắng”.

Ông Năm, thương phế binh cụt hai chân, ngồi trong căn chòi tạm ven sông.

Mỗi khi nghe nhạc hành khúc vang lên, ông lặng lẽ tắt radio.

Đứa cháu hỏi:

— Ông nội, sao ông không coi tivi diễn binh?

Ông xoa đầu nó:

— Thời ông… khác lắm con.

— Ông có phải người thua không?

Ông cười buồn:

— Ông là người lính. Hết chiến tranh rồi, đừng chia thắng thua nữa.

Đứa nhỏ không hiểu. Nó chỉ thấy ông nội mỗi lần trái gió trở trời lại ôm phần thân mình đau nhức, như thể chiến tranh vẫn nằm đâu đó trong xương.

Không phải ai cũng khổ

Nói vậy không có nghĩa tất cả thương phế binh VNCH đều sống dưới gầm cầu.

Có những người ra nước ngoài, con cái thành đạt.

Có người mở tiệm nhỏ, sống an ổn tuổi già.

Có người được con cháu kính trọng, chăm sóc đủ đầy.

Nhưng ngay cả trong căn nhà khang trang ấy, nhiều ông vẫn giật mình giữa đêm.

Vẫn mơ thấy tiếng pháo.

Vẫn nghe tiếng gọi của đồng đội.

Một người con hỏi cha mình:

— Ba có hối hận không?

Người cha nhìn lên bàn thờ, nơi tấm hình chụp thời trai trẻ mặc quân phục.

— Hối hận gì con? Ba làm điều ba tin lúc đó là đúng. Lính mà. Được lệnh thì đi.

Câu trả lời không có hận thù.

Chỉ có một đời đã qua.

Điều họ mất không chỉ là chân tay

Có người mất chân.

Có người mất tay.

Có người mất cả tuổi trẻ.

Nhưng điều họ mất nhiều nhất là danh phận.

Họ không được gọi là anh hùng.

Không được truy tặng.

Không được vinh danh.

Họ chỉ là những ông già bán vé số, sửa xe, ngồi lặng lẽ bên lề đời.

Nhưng trong ánh mắt họ, nếu nhìn kỹ, vẫn còn một thứ không ai lấy được:

Lòng tự trọng.

Chiều xuống, tôi mua thêm vài tờ vé số của ông Tư.

Ông cười:

— Mua nhiều vậy làm chi?

Tôi đáp:

— Để nhớ.

Ông nhìn tôi lâu, rồi nói khẽ:

— Nhớ thì nhớ luôn mấy thằng không còn sống nghe chú.

Giữa dòng người hối hả, giữa thành phố của “kẻ chiến thắng”,

những người lính già ấy vẫn sống.

Không ồn ào.

Không đòi hỏi.

Chỉ mong một điều giản dị:

Được nhìn như con người.

Phạm Sơn Liêm

Link:

https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=26027672830176671&id=100000819284059&mibextid=wwXIfr&rdid=ZogOuBKFNH3MVADg